กรณีของนาย Jérôme Kerviel กับ Société Générale นั้นแม้จะยังไม่ถึงที่สุด และรายละเอียดของสิ่งที่เกิดขึ้นยังคลุมเครือ แต่เราก็คาดกันได้ว่า คงจะมีกรณีตัวอย่างคลาสสิกให้ได้ศึกษากันอีกหนึ่งแล้วเมื่อพูดถึงการบริหารความเสี่ยงทางการเงิน นอกจากกรณี LTCM, ธนาคาร Baring, และ Metallgesellschaft

โดยออกจะเหมือนกรณีของ Nick Leeson กับธนาคาร Baring อยู่มาก ที่ผู้ค้าคนเดียวปกปิดการ trade ที่ขาดทุนของตัวเอง ด้วยความเข้าใจกลไกของระบบควบคุม กว่าจะรู้ตัวกันก็ขาดทุนมากกมายไปแล้ว ในกรณีนี้ตัวเลขยังเปลี่ยนทุกวัน แต่กลางๆ ก็คือขนาดรวมของ trade ของนาย Kerviel นั้นอาจสูงถึง 50 พันล้าน ยูโร และ Societe Generale ขาดทุนไปมากกว่า 5 พันล้าน ยูโร ทีเดียว

บทเรียนก็คือ ไม่ว่าจะมีคนเข้าใจระบบกลไกภายในแค่ไหน ระบบก็ไม่ควรปล่อยให้ transaction ขนาดนี้เกิดขึ้นได้โดยไม่มีใครมาตรวจสอบครับ ดังนั้นไม่ว่านาย Jerome จะเคยทำงานใกล้ชิดกับระบบควบคุมมาก่อน หรือการปลอมแปลงเอกสารขึ้นมาอธิบายแก้ตัว ไม่ใช่ justification ที่ดีพอกับเหตุการที่เกิดขึ้น

Test on the Accuracy of Basel II by Simone Varotto, ICMA Centre, University of Reading

ผมสนใจคำถามนี้มาสักพักแล้ว และก็ได้บทความของคุณ Simone ช่วยให้เข้าใจชัดเจนขึ้น วิธีการ IRBA ของ Basel II นั้นพิจารณาทั้งความเสี่ยงรายตัวของทรัพย์สินแต่ละชิ้นและ portfolio effect แต่บทความก็ได้แสดงให้เห็นว่าการให้ใช้ corellation แบบ single-factor นั้นทำให้ปริมาณเงินกองทุนที่คำนวณได้นั้น ไม่ได้แม่นยำไปกว่าด้วยวิธี SA มากนัก ซึ่งบทความแสดงให้ดูด้วยการเปรียบเทียบกับการคำนวณด้วยวิธีที่ซับซ้อนกว่า (CreditMetrics)

ผลคือนอกจากจะประเมินเงินกองทุนเกินความจำเป็นแล้ว เงินกองทุนที่กำหนดให้กับทรัพย์สินชิ้นหนึ่งๆ จะไม่สะท้อนความเสี่ยงอย่างชัดเจน ทำให้การนำไปใช้คำนวณ transfer pricing หรือทำ portfolio optimization ได้ไม่ดี

ที่น่าสนใจอีกอย่างคือ บทความนี้ได้แสดงให้เห็นว่า ในบางกรณีการคำนวณแบบ SA อาจให้ผลจำนวนเงินกองทุนน้อยกว่าแบบ IRBA ตัวอย่างที่สำคัญคือกรณีที่ portfolio มีอัตราการผิดนัดสูง และมี duration ที่ยาว ซึ่งกรณีนี้ทำให้ธนาคารที่ใช้วิธี SA สามารถทำ regulatory arbitrage ได้โดยการถือทรัพย์สินที่มี duration ยาวๆ เพื่อให้ได้ผลตอบแทนเยอะขึ้น โดยไม่ต้องคงเงินกองทุนมากตามอย่างเหมาะสม

Test on the Accuracy of Basel II by Simone Varotto, ICMA Centre, University of Reading

The problem has interested me for some times. The Basel II IRBA approach of calculating risk capital does take into account the individual risk level and portfolio effect. The paper shows that by prescribing single-factor correlation, the accuracy of calculated capital is not much better than the standardized approach. They demonstrate this by comparing capital requirements calculated by more sophisticated model (CreditMetrics).

In addition to capital over-estimation bias, it also means that the risk sensitivity might not be good enough for transfer pricing or effective portfolio optimization.

Interestingly, the paper also shows that SA approach could yield lower capital requirement than IRBA in portfolios with high averaged PD and long duration. This raises the possibility of regulatory arbitrage by SA banks building portfolios with long duration, exposing them to greater economic risk without having to hold proportionate regulatory capital.